Odporność nabyta u dzieci: Dlaczego rozpoczęcie przedszkola jest dla odporności prawdziwym chrztem bojowym?

Jak działa odporność nabyta i dlaczego dzieci w przedszkolu tak często chorują?

Odporność nabyta nie jest gotowym wyposażeniem, z którym dziecko przychodzi na świat. Rozwija się stopniowo podczas kontaktu z antygenami – na przykład poprzez szczepienie lub po przebyciu infekcji.

Właśnie dlatego pierwsze miesiące w przedszkolu bywają tak wymagające: układ odpornościowy styka się jednocześnie z wieloma bodźcami, których jeszcze nie zna.

Pamięć immunologiczna: Dlaczego każdy katar w grupie jest tak naprawdę „treningiem”

Gdy organizm zetknie się z nowym wirusem lub antygenem, aktywują się limfocyty B i T. Niektóre z nich przekształcają się w komórki pamięci. Podczas kolejnego kontaktu potrafią rozpoznać znanego przeciwnika szybciej i uruchomić bardziej ukierunkowaną obronę. W ten sposób odporność nabyta u dzieci stopniowo się poszerza.

Komórki pamięci przechowują informacje o konkretnym patogenie, a nie uniwersalną ochronę przed wszystkimi wirusami. Ponieważ wirusów układu oddechowego istnieje bardzo wiele, często w różnych odmianach, dziecko może krótko po jednym przeziębieniu zachorować ponownie – na infekcję wywołaną czymś, czego jego układ odpornościowy jeszcze nie zna.

Różnica między odpornością wrodzoną a nabytą u dzieci

Co dzieje się zatem w organizmie dziecka, gdy przeniknie do niego wirus? Jako pierwsza reaguje odporność wrodzona. Działa szybko i niezależnie od tego, czy zetknęła się już wcześniej z danym patogenem.

Jej zadaniem jest zyskanie czasu i niedopuszczenie do niekontrolowanego rozprzestrzenienia się infekcji.

Limfocyty B wytwarzają przeciwciała przeciwko konkretnemu antygenowi, natomiast limfocyty T pomagają kierować reakcją obronną lub usuwać zaatakowane komórki. Podczas pierwszego kontaktu proces ten wymaga czasu, jednak dzięki komórkom pamięci kolejna odpowiedź może być szybsza.

Dlaczego zwykłe witaminy nie wystarczą przy rozpoczęciu nauki w szkolnej grupie?

Gdy zbliża się wrzesień, rodzice często sięgają po witaminy wspierające odporność, chcąc przygotować dziecko na pierwszą falę przedszkolnych wirusów. Witaminy i składniki mineralne są niezbędne dla odporności, jednak sam suplement diety nie jest drogą na skróty do silniejszej odporności. Na to, jak organizm zareaguje podczas kontaktu z infekcją, wpływają również stan błon śluzowych, środowisko jelitowe, sen, dieta oraz wcześniejsze doświadczenia układu odpornościowego.

Rola błon śluzowych dróg oddechowych jako pierwszej linii obrony

Większość powszechnych wirusów układu oddechowego przedostaje się do organizmu przez nos i gardło. Błona śluzowa dróg oddechowych nie jest przy tym jedynie bierną wyściółką. Stanowi pierwsze miejsce, w którym organizm próbuje wychwycić i unieszkodliwić patogen.

W jej ochronie uczestniczą przede wszystkim:

• ●śluz, który wychwytuje wirusy, bakterie i inne obce cząsteczki,
• ●rzęski dróg oddechowych., które przesuwają śluz na zewnątrz,
• ●komórki błony śluzowej, zdolne rozpoznać zagrożenie i zaalarmować pozostałe elementy układu odpornościowego,
• ●wydzielnicza immunoglobulina A (IgA), która znajduje się bezpośrednio na powierzchni błon śluzowych i pomaga zapobiegać przywieraniu patogenów oraz ich wnikaniu w głąb organizmu.

Powiązanie mikrobiomu jelitowego z wytwarzaniem własnych przeciwciał

Jelita i drogi oddechowe mogą wydawać się dwiema odległymi częściami ciała, jednak z perspektywy odporności są ze sobą ściśle powiązane. W jelitach znajduje się wiele komórek odpornościowych, które pozostają w ciągłym kontakcie z mikroorganizmami tworzącymi mikrobiom jelitowy. Komunikacja ta pomaga układowi odpornościowemu odróżniać nieszkodliwe bodźce od rzeczywistych zagrożeń i uczestniczy także w regulowaniu produkcji przeciwciał, w tym IgA.

Równowagę środowiska jelitowego wspiera zróżnicowana dieta bogata w błonnik, a także odpowiednio dobrane probiotyki wspierające odporność. Mikroorganizmy probiotyczne mogą przyczyniać się do utrzymania korzystnego składu mikrobiomu, wspierać barierę jelitową oraz pośrednio wpływać na komunikację z układem odpornościowym.

Polecamy

Probiodom KIDS

★★★★★

Probiodom KIDS zawiera 6 kultur probiotycznych, prebiotyki i witaminę D3.

Zobacz produkt

Elementy budulcowe odporności dziecka: Znaczenie laktoferyny, L-lizyny i B6

Do codziennego funkcjonowania układ odpornościowy potrzebuje nie tylko witamin, lecz także białek i aminokwasów. Organizm wykorzystuje je do wytwarzania przeciwciał, enzymów i innych substancji uczestniczących w reakcji obronnej. Laktoferyna, L-lizyna i witamina B6 uczestniczą w tym procesie na nieco odmienne sposoby.

Laktoferyna i L-lizyna: Ochrona błon śluzowych i budulec komórek odpornościowych

Lactoferrin Premium

Zobacz

L-lyzín Extra

Zobacz

Witamina B6 jako kluczowy czynnik uruchamiający syntezę białek odpornościowych

Aby organizm mógł prawidłowo przetwarzać dostarczane aminokwasy, potrzebuje również witaminy B6. Bierze ona udział w metabolizmie białek oraz wytwarzaniu substancji sygnałowych, za pośrednictwem których komunikują się komórki odpornościowe. Jest ważna między innymi dla produkcji interleukiny 2, uczestniczącej w aktywacji i namnażaniu limfocytów.

Dla rodziców, którzy nie chcą szukać każdej z tych substancji oddzielnie, stworzyliśmy w firmie Kompava produkt ImunoFit KIDS. W jednej kapsułce łączy laktoferynę, L-lizynę i witaminę B6.

Dowiedz się więcej

Wrześniowy plan: Jak przygotować dziecko do roku szkolnego bez ciągłych OČR

Po dołączeniu do grupy nie da się całkowicie uniknąć kataru, kaszlu ani innych infekcji. Nie oznacza to jednak, że należy czekać na pierwsze objawy choroby. Wspieranie odporności ma największy sens jeszcze zanim dziecko zachoruje – poprzez dostosowanie rytmu snu, bardziej urozmaiconą dietę, odpowiednią ilość ruchu oraz, w razie potrzeby, właściwie dobraną suplementację.

Kiedy rozpocząć suplementację przed pójściem do szkoły lub przedszkola

Jeżeli suplementacja ma być elementem przygotowań do roku szkolnego, warto wprowadzić ją już kilka tygodni przed powrotem do grupy. Nie dlatego, że istnieje dokładny okres, w którym dziecko „zbuduje odporność”, lecz po to, aby przyjmowanie suplementu stało się regularnym elementem jego codziennego rytmu, a rodzic miał czas obserwować, czy produkt mu odpowiada.

Nawyki dnia codziennego i połączenie składników odżywczych dla odpornego organizmu dziecka

Nawet odpowiednio dobrany suplement nie zrównoważy długotrwałego niedoboru snu, monotonnej diety ani niewystarczającego nawodnienia.

• ●Stopniowo dostosowuj rytm snu. Powrót do wcześniejszego zasypiania i wstawania najlepiej rozpocząć jeszcze przed końcem wakacji.
• ●Dbaj o zróżnicowaną dietę. W jadłospisie nie powinno zabraknąć wysokiej jakości białka, warzyw, owoców, roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych ani odpowiednich tłuszczów.
• ●Nie zapominaj o mikrobiomie jelitowym. Błonnik tworzy korzystne warunki dla pożytecznych bakterii jelitowych. 
• ●Dbaj o odpowiednie nawodnienie. Wystarczająca ilość płynów jest ważna także dla naturalnego funkcjonowania błon śluzowych nosa i gardła.
• ●Zapewnij dziecku ruch na świeżym powietrzu. Codzienna aktywność wspiera ogólną kondycję, sen i radzenie sobie z obciążeniem.
• ●Utrwalaj podstawowe nawyki higieniczne. Mycie rąk, regularne wietrzenie i korzystanie z własnej butelki pomagają ograniczyć przenoszenie infekcji w grupie.

Autorka artykułu

Mgr. Kristína Janíková

Specjalistka ds. produktu

Farmaceutka z doświadczeniem w pracy aptecznej, która obecnie zajmuje się opracowywaniem suplementów diety, profesjonalnym doradztwem dla klientów oraz diagnostyką w centrum Kompava Metflex. W swojej pracy łączy specjalistyczną wiedzę z zakresu farmacji, żywienia i profilaktyki z rzeczywistymi potrzebami ludzi, które poznaje każdego dnia podczas badań diagnostycznych i indywidualnych konsultacji. Jej celem jest dostarczanie praktycznych rozwiązań opartych na wiedzy naukowej, które pomagają ludziom długofalowo wspierać zdrowie i witalność.

Źródła