Czym jest lepkość krwi?
Lepkość krwi to fizyczna właściwość krwi, która określa jej „płynność” – czyli to, jak rzadka lub gęsta jest krew podczas przepływu przez naczynia krwionośne. Wpływa na nią skład krwi, zwłaszcza proporcja komórek krwi i osocza, ale także ilość białek czy nawodnienie organizmu.
Prawidłowa równowaga lepkości krwi jest ważna dla płynnego krążenia krwi, ponieważ wpływa na opór, z jakim krew musi pokonywać naczynia krwionośne.
Czym jest lepkość krwi i jak wpływa na krążenie krwi?
Lepkość krwi oznacza, jak łatwo lub trudno krew przepływa przez naczynia krwionośne. Innymi słowy – czy krew jest „raczej rzadka, czy gęstsza”.
Krew nie jest tylko jedną cieczą, taką jak woda. To mieszanina części płynnej (osocza) i drobnych cząstek – czerwonych i białych krwinek oraz płytek krwi.
To, jak „gęsta” jest krew, zależy na przykład od:
- liczby czerwonych krwinek we krwi
- ilości składnika płynnego (osocza)
- tego, jak elastyczne i ruchliwe są komórki krwi
Gdy krew jest gęstsza, przepływa przez naczynia nieco trudniej. Oznacza to, że układ krążenia musi pracować intensywniej, aby rozprowadzić ją po organizmie.
Gęsta krew a uczucie zmęczenia: Jaki ma związek z lepkością?
Gdy krew jest gęstsza, może przepływać przez naczynia krwionośne nieco wolniej. Oznacza to, że tlen i składniki odżywcze mogą nie docierać do organizmu tak szybko i efektywnie jak zwykle.
Niektóre badania sugerują, że gdy krew gorzej przepływa w najmniejszych naczyniach w organizmie, może to wpływać na „zaopatrzenie” komórek w tkankach.
U niektórych osób może się to objawiać jako uczucie zmęczenia lub niższy poziom energii.
Jednocześnie jednak zmęczenie ma wiele przyczyn – na przykład:
- brak snu
- stres
- przeciążenie
- lub ogólny styl życia
Dlatego lepkość krwi traktuje się tylko jako jeden z wielu czynników, które mogą odgrywać rolę.
Czynniki wpływające na lepkość krwi: Nawodnienie i temperatura otoczenia
Na to, jak łatwo lub trudno krew przepływa przez naczynia krwionośne (lepkość krwi), wpływa kilka zwykłych czynników związanych z funkcjonowaniem organizmu.
Nawodnienie
Jednym z najważniejszych czynników jest nawodnienie. Jeśli człowiek nie przyjmuje wystarczającej ilości płynów, w organizmie jest mniej „składnika płynnego”, przez co krew może być nieco gęstsza. Może to wpływać na jej przepływ w ramach krążenia krwi. Natomiast przy odpowiednim reżimie picia krew jest naturalnie „rzadsza” i łatwiej krąży.
Hematokryt
Ważną rolę odgrywa również hematokryt, czyli udział czerwonych krwinek we krwi. Im jest ich więcej, tym krew jest naturalnie gęstsza, ponieważ zawiera więcej „cząstek” w tej samej ilości płynu.
Białka osocza
Kolejnym czynnikiem są białka osocza, na przykład fibrynogen. Mogą one wpływać na właściwości płynnej części krwi – osocza – i powodować, że krew ma nieco większy opór podczas przepływu.
Temperatura
Znaczącą rolę odgrywa także temperatura otoczenia. W cieple naczynia krwionośne naturalnie się rozszerzają, co ułatwia przepływ krwi. W chłodnym środowisku natomiast się zwężają, co może spowolnić krążenie.
Jak utrzymać optymalną lepkość krwi dla lepszej witalności?
Podstawą są proste codzienne nawyki:
- odpowiedni reżim picia – aby organizm nie był odwodniony
- regularny ruch – wspiera naturalny przepływ krwi
- zbilansowana dieta – zapewnia organizmowi potrzebne składniki odżywcze
- minerały i elektrolity – pomagają utrzymywać równowagę płynów w organizmie
Źródła
- Reinhart, W. H. (2001). Molecular biology and self-regulatory mechanisms of blood viscosity. Biorheology.
- Nader et al. (2019). Blood Rheology: Key Parameters, Impact on Blood Flow. Frontiers in Physiology.
- Kwaan, H. C. (2010). Role of plasma proteins in whole blood viscosity. Clinical Hemorheology and Microcirculation.
- Hund et al. (2017). A quasi-mechanistic model for blood viscosity. Fluids (MDPI).
- Bartoli et al. (1982). Influence of hematocrit on blood viscosity. Clinical Hemorheology.