Czy należy bać się sukralozy? Przyjrzyjmy się faktom i rzeczywistym ilościom

Czym jest sukraloza i dlaczego dodaje się ją do żywności

Sukraloza jest intensywną substancją słodzącą oznaczoną symbolem E955. Powstaje w wyniku modyfikacji cząsteczki sacharozy, czyli zwykłego cukru, przy czym uzyskana substancja ma zupełnie inne właściwości. Jest około 600 razy słodsza od cukru, dlatego do uzyskania słodkiego smaku wystarczy jej bardzo niewielka ilość.

Określenie „syntetyczna” samo w sobie nie mówi, czy dana substancja jest bezpieczna, czy niebezpieczna. Bezpieczeństwo ocenia się na podstawie jej właściwości, metabolizmu, wyników badań toksykologicznych i klinicznych, a przede wszystkim ilości, na którą człowiek jest rzeczywiście narażony.

W przypadku sukralozy znaczenie ma ilość

Liczba podana bez kontekstu może wydawać się duża lub mała w zależności od tego, w jaki sposób ją przedstawimy. Dlatego warto porównać 7 mg sukralozy w jednej porcji białka z wartością dopuszczalnego dziennego spożycia.

Co oznacza dopuszczalne dzienne spożycie ADI?

ADI, od angielskiego Acceptable Daily Intake, oznacza ilość substancji, którą zgodnie z aktualną oceną człowiek może spożywać codziennie przez całe życie bez istotnego ryzyka dla zdrowia. Wyraża się ją w przeliczeniu na kilogram masy ciała.

ADI nie jest zalecaną dawką, do której powinniśmy dążyć. Nie jest też dokładną granicą, po której jednorazowym przekroczeniu substancja automatycznie staje się toksyczna. Służy jako konserwatywnie ustalona wartość orientacyjna do oceny długotrwałego narażenia.

Co dzieje się z sukralozą w organizmie

Sukraloza nie zachowuje się w organizmie jak zwykły cukier. Znaczna część spożytej ilości przechodzi przez przewód pokarmowy bez wchłaniania i zostaje wydalona z kałem. Wchłonięta część jest następnie w dużej mierze wydalana z moczem, głównie w niezmienionej postaci.

Słodki smak nie oznacza również automatycznie takiej samej odpowiedzi metabolicznej, jaką wywołuje cukier. Badania nad wpływem sukralozy na glukozę i insulinę nie przynoszą jednak całkowicie spójnych wyników we wszystkich warunkach. Badania krótkoterminowe często nie wykazywały istotnego działania, podczas gdy niektóre badania przy określonych dawkach i w konkretnych grupach osób odnotowały zmiany w odpowiedzi na glukozę lub insulinę.

A co z mikrobiomem jelitowym?

Mikrobiom jelitowy należy do najczęściej omawianych tematów związanych z substancjami słodzącymi. W internecie często jednak wszystkie substancje słodzące traktuje się jako jedną grupę, mimo że mają odmienne właściwości chemiczne i mogą różnie zachowywać się w organizmie.

Również wyniki badań nad sukralozą nie są jednoznaczne. W jednym kontrolowanym badaniu przeprowadzonym wśród zdrowych osób dorosłych siedmiodniowe spożywanie 780 mg sukralozy dziennie nie zmieniło monitorowanych parametrów kontroli glikemii ani składu mikrobiomu na poziomie głównych grup bakterii. Inne badania przy niższych dawkach odnotowały indywidualne zmiany mikrobiomu i odpowiedzi na glukozę.

Na podstawie dostępnych danych nie można zatem rzetelnie wyciągnąć ani wniosku, że sukraloza zawsze uszkadza mikrobiom, ani że w żadnych okolicznościach nie może wywierać żadnego działania biologicznego. Wyniki zależą od dawki, czasu stosowania, składu diety, badanej populacji oraz sposobu oceny mikrobiomu.

Bezpieczna nie oznacza nieograniczona

Stwierdzenie, że sukraloza jest uznawana za bezpieczną przy obecnie dozwolonych sposobach stosowania, nie oznacza, że powinniśmy spożywać jej jak najwięcej. Substancja słodząca nie jest substancją prozdrowotną, której większe spożycie przynosi większe korzyści. Pełni przede wszystkim funkcję praktyczną: pozwala uzyskać słodki smak przy użyciu znacznie mniejszej ilości substancji i bez porównywalnej dawki cukru.

Podsumowanie: Więcej kontekstu, mniej strachu

Na etykiecie oznaczenie E955 może brzmieć mniej przyjaźnie niż słowo cukier. Nazwa chemiczna nie określa jednak poziomu ryzyka dla zdrowia. Znacznie ważniejsza jest wiedza o tym, ile danej substancji zawiera produkt i jak ta ilość wygląda w porównaniu z wartościami stosowanymi przy ocenie bezpieczeństwa.

Źródła