zym są flawonoidy (bioflawonoidy)?
Flawonoidy są naturalnym składnikiem diety roślinnej i uczestniczą w organizmie w wielu procesach ochronnych. Największą uwagę zwróciły przede wszystkim w związku ze zdrowiem naczyń krwionośnych, stresem oksydacyjnym i stanem zapalnym.
Czym są flawonoidy i bioflawonoidy: Podstawowa definicja
Flawonoidy to duża grupa naturalnie występujących substancji roślinnych należących do polifenoli. Nadają roślinom charakterystyczne żółte, czerwone, niebieskie lub fioletowe zabarwienie, a jednocześnie pomagają chronić je przed niekorzystnym wpływem środowiska.
Dla człowieka są ważne przede wszystkim dlatego, że działają antyoksydacyjnie, wpływają na procesy zapalne oraz wspierają prawidłowe funkcjonowanie naczyń krwionośnych, układu nerwowego i odpornościowego. Występują w owocach, warzywach, herbacie, kakao, winie i ziołach, dlatego są powszechnym składnikiem zróżnicowanej diety.
Określenie bioflawonoidy stosuje się w odniesieniu do flawonoidów, które wykazują biologiczne działanie w organizmie. Najczęściej kojarzy się je ze wspieraniem drobnych naczyń krwionośnych i naczyń włosowatych oraz ich wytrzymałością i przepuszczalnością.
Główne działanie flawonoidów na naczynia krwionośne i układ odpornościowy
Flawonoidy wpływają na wiele procesów zachodzących w organizmie, jednak najczęściej kojarzy się je z ochroną naczyń krwionośnych, regulacją stanu zapalnego i wspieraniem naturalnej odporności.
Do najważniejszych efektów działania flawonoidów na naczynia krwionośne należą:
- Antyoksydacyjna ochrona ściany naczyń – flawonoidy pomagają chronić komórki naczyń przed uszkodzeniami wywołanymi przez stres oksydacyjny.
- Wspieranie prawidłowego przepływu krwi – niektóre flawonoidy wspierają produkcję tlenku azotu, który pomaga naczyniom się rozluźniać i rozszerzać.
- Ochrona naczyń włosowatych i żył – mogą przyczyniać się do zwiększenia wytrzymałości drobnych naczyń, zmniejszać ich przepuszczalność i wspierać mikrokrążenie.
- Działanie przeciwzapalne – pomagają regulować procesy zapalne, które w dłuższej perspektywie mogą uszkadzać ścianę naczyń.
Do głównych efektów działania flawonoidów na układ odpornościowy należą:
- Ochrona komórek odpornościowych przed nadmiernym stresem oksydacyjnym.
- Regulacja odpowiedzi zapalnej, aby nie była zbyt silna ani długotrwała.
- Wspieranie równowagi układu odpornościowego poprzez wpływ na aktywność niektórych komórek odpornościowych.
- Działanie przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne
Źródła w diecie: Które produkty są bogate we flawonoidy?
Flawonoidy występują naturalnie w wielu powszechnie spożywanych produktach, a ich zawartość różni się w zależności od gatunku rośliny, jej części oraz sposobu przetwarzania. Ogólnie najbogatsze w te związki są kolorowe owoce i warzywa, części liściaste oraz skórki.
Główne grupy produktów bogatych we flawonoidy:
- Owoce – Owoce jagodowe (borówki, maliny, jeżyny), czerwone winogrona i granaty są bogate w antocyjany. Owoce cytrusowe (pomarańcze, cytryny, grejpfruty) zawierają flawanony, takie jak hesperydyna i naryngenina, szczególnie w białej części skórki i miąższu.
- Warzywa – Cebula, kapusta, jarmuż, brokuły i pomidory są ważnym źródłem flawonoli, na przykład kwercetyny. Pietruszka, seler i czerwona papryka zawierają flawony, takie jak apigenina i luteolina.
- Napoje – Zielona i czarna herbata są bogate w katechiny oraz inne flawan-3-ole. Kakao i wysokiej jakości gorzka czekolada zawierają flawanole, takie jak epikatechina, natomiast czerwone wino jest źródłem antocyjanów i innych polifenoli.
- Rośliny strączkowe i zboża – Soja i inne rośliny strączkowe zawierają izoflawony, takie jak genisteina i daidzeina, które wpływają na aktywność estrogenową. Niektóre produkty pełnoziarniste i gryka są również ważnym źródłem flawonoidów, zwłaszcza rutyny.
- Zioła i przyprawy – Zioła takie jak mięta, rumianek, rozmaryn i tymianek zawierają wiele flawonoidów. Wysoką zawartością charakteryzują się również liście oliwne, miłorząb japoński i ekstrakt z pestek winogron.
Znaczenie flawonoidów w suplementach diety dla zdrowia żył
W suplementach diety flawonoidy stosuje się głównie w celu wspierania żył, drobnych naczyń krwionośnych i mikrokrążenia. Do głównych powodów, dla których flawonoidy dodaje się do suplementów wspierających żyły, należą:
- Wspieranie powrotu krwi w kierunku serca – flawonoidy, takie jak diosmina i hesperydyna, mogą wspierać napięcie ściany żylnej i mikrokrążenie. Stosuje się je głównie przy uczuciu ciężkich nóg, obrzękach lub nocnych skurczach.
- Ochrona drobnych naczyń i naczyń włosowatych – bioflawonoidy cytrusowe, rutyna lub substancje z pestek winogron mogą pomagać zmniejszać kruchość i nadmierną przepuszczalność naczyń włosowatych. Może to przyczyniać się do ograniczenia obrzęków i zmniejszenia skłonności do powstawania siniaków.
- Połączenie z witaminą C – witamina C przyczynia się do produkcji kolagenu, który jest ważnym składnikiem ścian naczyń krwionośnych. Dlatego często łączy się ją z bioflawonoidami cytrusowymi, rutyną lub ekstraktem z pestek winogron.
- Ochrona antyoksydacyjna i przeciwzapalna – flawonoidy pomagają chronić ścianę żył przed stresem oksydacyjnym i nadmiernym stanem zapalnym, które mogą stopniowo pogarszać stan naczyń krwionośnych.
Źródła
- Flavonoids,Linus Pauling Institute (Oregon State University),2014
- Flavonoids: an overview,G. Kumar; A. Pandey et al.,2016
- Flavonoids, an Overview: Chemical Structures, Dietary Sources and Health Benefits,H. A. Ismail; G. M. Al-Naqeb et al.,2020
- Flavonoids: What they are, benefits, foods, supplements, and more,Medical News Today Editors,2023